Handig gereedschap voor de meeste klussen bestaat uit een rolmaat, waterpas, schroevendraaiers, hamer, combinatietang en accuboormachine met passende bits en boren. Daarmee kun je bijvoorbeeld een kast in elkaar zetten, een kapstok bevestigen of een losse schroef vastdraaien.
Je hoeft niet meteen een grote gereedschapskist te kopen. Begin met spullen die passen bij de klussen die je zelf doet. Voor een harde muur heb je bijvoorbeeld ander boorgereedschap nodig dan voor een houten meubel.
Handig gereedschap voor een goede basis
Met een kleine set handgereedschap kun je veel klusjes aan. Deze gereedschappen komen regelmatig van pas:
- Rolmaat: om afstanden en maten op te nemen. Met een vastzetknop blijft de band op zijn plek terwijl je een maat aftekent.
- Waterpas: om te zien of iets recht hangt. Een kort model is makkelijk op te bergen, een langer model helpt bij grotere onderdelen.
- Schroevendraaiers: kies minstens een platte en een kruiskopschroevendraaier, of gebruik een bithouder met losse bits.
- Hamer: geschikt om spijkers in te slaan en kleine onderdelen voorzichtig op hun plek te tikken.
- Combinatietang: om iets vast te pakken, te buigen of dun draad door te knippen.
- Inbussleutels: handig bij meubels en andere onderdelen met een inbusbout. Een set met verschillende maten voorkomt dat je de verkeerde sleutel gebruikt.
- Afbreekmes: om bijvoorbeeld verpakkingen en dun materiaal te snijden. Schuif het mes na gebruik direct in.
Een potlood hoort ook bij deze basis. Daarmee teken je boorpunten af en zet je een maat op het materiaal. Een kleine winkelhaak helpt als je een rechte hoek wilt aftekenen.
Meten en aftekenen voordat je begint
Een rolmaat vertelt je waar iets moet komen, maar niet of het recht hangt. Gebruik daarom ook een waterpas. Leg die op het onderdeel of teken een lijn langs de rand. Staat de luchtbel tussen de streepjes, dan ligt de waterpas recht.
Moeten er meerdere bevestigingspunten komen? Meet eerst de afstand tussen die punten op het voorwerp zelf. Neem die afstand over op de muur en zet een duidelijk potloodstipje. Zo voorkom je dat je een gat boort op een plek waar de schroef niet past.
Een digitale afstandsmeter kan handig zijn voor grotere afstanden, maar voor kleine montageklussen is een rolmaat meestal genoeg. Een waterpas-app op je telefoon kan een snelle indruk geven, al is een gewone waterpas met een rechte rand vaak praktischer om langs af te tekenen.
Schroevendraaiers, bits en tangen kiezen
De punt van een schroevendraaier moet goed in de schroefkop passen. Is de punt te klein of heeft hij de verkeerde vorm, dan kun je de kop beschadigen. De schroef wordt dan lastig om verder vast of los te draaien.
Bij kruiskoppen kom je onder andere Phillips (PH) en Pozidriv (PZ) tegen. Die lijken op elkaar, maar zijn niet hetzelfde. Gebruik een bit dat bij de schroefkop past en stevig in de uitsparing zit. Bits slijten; vervang een beschadigd exemplaar voordat het gaat doorslippen.
Een bithouder met losse bits neemt weinig ruimte in en is handig als je verschillende schroeven gebruikt. Losse schroevendraaiers liggen vaak prettig in de hand bij een klus waarbij je meer kracht moet zetten.
Naast een combinatietang kan een verstelbare tang nuttig zijn voor grotere moeren of voorwerpen. Een punttang heeft smalle bekken en komt makkelijker op krappe plekken. Voor het vastdraaien van een moer is een passende steek- of ringsleutel meestal beter dan een tang: die heeft meer grip op de juiste vlakken.
Welk boorgereedschap past bij de klus?
Een accuboormachine is handig voor schroeven en voor gaten in bijvoorbeeld hout of metaal. Kies voor schroeven een lage snelheid en gebruik de koppelstand als de machine die heeft. De machine stopt dan met doordraaien bij een ingestelde weerstand. Dat helpt voorkomen dat je een schroef te diep draait.
Voor een muur maakt het materiaal verschil:
- Hout: gebruik een houtboor. Die heeft meestal een scherpe punt waarmee je de boor op de juiste plek zet.
- Metaal: gebruik een metaalboor en werk rustig, zodat de boor niet onnodig heet wordt.
- Baksteen: gebruik een steenboor. Bij harder metselwerk kan een klopboormachine helpen.
- Beton: een boorhamer met een passende betonboor is vaak geschikter dan een gewone accuboormachine.
- Tegels: gebruik een geschikte tegelboor en begin zonder klopstand, om de kans op barsten te verkleinen.
Gebruik je een plug in een muur, dan moeten het boorgat en de plug bij elkaar passen. Voor een plug van bijvoorbeeld 6 mm gebruik je doorgaans een boor van 6 mm. De passende schroefdikte staat op de verpakking van de plug. Het juiste type plug hangt ook af van de muur en het gewicht dat eraan komt te hangen.
Boor niet zomaar boven of onder stopcontacten of bij leidingen. Een leidingzoeker kan helpen om leidingen en kabels te vinden, maar geeft geen volledige zekerheid. Zet een veiligheidsbril op bij het boren en houd de werkplek vrij van anderen.
Wanneer is extra gereedschap handig?
Extra gereedschap is vooral nuttig als je merkt dat je bij een klus grip of ondersteuning mist. Een lijmklem houdt twee onderdelen bijvoorbeeld tijdelijk tegen elkaar of op een werkbank. Daardoor blijven je handen vrij en verschuift het materiaal minder snel.
Een kleine handzaag kan van pas komen om een lat op maat te maken. Voor af en toe een simpele zaagsnede is een handzaag vaak genoeg. Elektrisch zaaggereedschap kost meer ruimte en vraagt extra aandacht voor veilig werken.
Een werkhandschoen beschermt je handen bij ruwe materialen, maar kan bij draaiende machines juist worden meegetrokken. Gebruik bij zulke machines geen losse handschoenen of kleding. Zet klein materiaal liever vast met een klem dan dat je het dicht bij de boor met je hand vasthoudt.
Ook een goede werklamp is handig gereedschap. Bij weinig licht zie je aftekenpunten en schroefkoppen minder goed. Een lamp die je kunt neerzetten of ophangen, laat beide handen vrij.
Een gereedschapsset kopen of losse spullen kiezen?
Een set is makkelijk als je nog bijna niets hebt. Je krijgt direct verschillende maten en kunt de spullen bij elkaar opbergen. Het nadeel is dat er soms onderdelen in zitten die je nauwelijks gebruikt, terwijl een geschikte boor of bit voor jouw klus juist ontbreekt.
Los kopen geeft meer keuze. Begin bijvoorbeeld met een rolmaat, waterpas, bithouder, hamer en tang. Voeg een boormachine toe als je regelmatig gaten maakt of veel schroeven draait. Voor een enkele zware boorklus kan lenen of huren voordeliger zijn dan zelf een boorhamer aanschaffen.
Let bij de keuze op de grip en het gewicht. Gereedschap dat prettig in je hand ligt, is makkelijker te sturen. Een grote machine is niet automatisch beter: in een krappe kast kan een compacte schroevendraaier juist praktischer zijn.
Veelgestelde vragen over handig gereedschap
Wat is handig gereedschap als je net op jezelf woont?
Begin met een rolmaat, waterpas, hamer, tang en een schroevendraaier of bithouder met verschillende bits. Daarmee kun je meubels monteren en kleine onderdelen vastzetten. Een boormachine is een nuttige aanvulling als je ook gaten wilt maken.
Heb je een accuboormachine nodig?
Nee. Voor een paar schroeven werkt een handschroevendraaier prima. Een accuboormachine bespaart vooral tijd en moeite als je regelmatig schroeft of boort. Voor hard beton is een boorhamer meestal een betere keuze.
Waar bewaar je gereedschap het best?
Bewaar het droog en op een vaste plek, bijvoorbeeld in een kist of lade. Leg scherpe messen en boren zo weg dat je ze niet per ongeluk vastpakt. Houd kleine bits en inbussleutels bij elkaar, zodat je de juiste maat snel terugvindt.
Leg voor je volgende klus eerst de bevestiging klaar en kies daarna het gereedschap dat daarbij past. Met een goed passende bit, een duidelijke aftekening en de juiste boor werk je prettiger dan met een grote set waarvan de helft ongebruikt blijft.
